vandenb.com // Walter van den Berg


De verplichte boekenlijst

Ik ben van oorsprong een mavoklantje, en voor mijn lijst moest ik vijf boeken lezen. Ik wilde wel al schrijver worden toen ik 15, 16 was, maar dat betekende nog niet dat ik van boeken hield — ik had alleen ontdekt dat ik dat schrijven wel aardig kon. Dus die lijst, voor zover je het een lijst kon noemen, was een bezoeking.

Er stonden geen verplichte boeken op mijn lijst; mijn school ademde in 1985/86 nog lichtjes een jaren 70-vrijheid, en daar kwam bij dat mijn leraar Nederlands geen enkel geloof in zijn mavoleerlingen had. De vwo-ertjes op de scholengemeenschap kregen hopelijk wat meer dwingende liefde van hem, maar meneer Cordes vond het prima als zijn mavokneuzen een Suske en Wiske lazen voor het eindexamen.

Ik weet nog twee boeken die ik op mijn lijst had gezet: Wolf van Gerard Reve (omdat ik dacht dat het over een wolf ging, en wolven vond ik mooie beesten) en De avonturen van Baron von Münchhausen. Nee, dat sloeg inderdaad nergens op. Wat ik ervan heb onthouden is dat ik na het lezen nog steeds niet van boeken hield. Of in ieder geval: dat ik er nog niet van wilde houden.

Als meneer Cordes wél een verplichte boekenlijst had aangehouden, was er misschien een kans geweest dat ik bij een goed boek terechtgekomen was, en dan was er een kans geweest dat ik wat eerder niet verplicht boeken was gaan lezen. Maar waarschijnlijk niet.

Ik denk dat wel of niet boeken lezen bij pubers vooral te maken heeft met schaamte, met ergens wel of niet bij willen horen, omdat alles wat je doet als puber met schaamte te maken heeft. Een vwo-leerling zal veel eerder een boek lezen, ook al hoef je er niet extra intelligent voor te zijn, alleen maar omdat ie tussen andere pubers zitten die ook wel eens een boek zouden kunnen lezen voor hun plezier. Als je op de mavo of lager zit, ben je de lul als je je interesseert in iets dat niet stoer is.

Als je wil dat pubers in alle sociale lagen openlijk boeken lezen, maak dan duidelijk dat je bij het lezen van een boek net zoiets mee kan maken als je meemaakt bij het kijken van een film, maar dan beter. Maar dat gaat je niet lukken.

Wat de echte oplossing zou zijn: maak de puber duidelijk dat de omgeving van de puber niet alles hoeft te weten. Je kan een boek lezen als je in bed ligt en niemand van je stoere vrienden hoeft het te weten. Je kan je eigen wereld hebben. De alledaagse schaamte op de gangen van de middelbare school is misschien onvermijdelijk, maar je hoeft je niet te schamen voor wat er thuis onder je bed ligt.

Geen reacties | Link | 21 januari 2016 | Categorie:


alles © Walter van den Berg.






David Vann – Aquarium

Toen ik aan David Vann werd voorgesteld, stond ik te stotteren als een schooljongen, want zo gaat dat als je je helden ontmoet. Het meisje had me naar hem toe moeten duwen — ga nou gewoon — maar al die angstjes bleken niet nodig te zijn; Vann is belachelijk aardig.

Peter van der Zwaag, hoofdredacteur vertaalde literatuur bij de Bezige Bij, stelde ons aan elkaar voor, en hij had mijn naam de dag ervoor gehoord en onthouden, dus dat hielp.  Ik zei tegen Vann dat we allebei een father thingy hadden in wat we schreven, en hij moest daar hard om lachen.

Ik ben nu heel erg diep verzonken in zijn laatste roman, Aquarium, die ik al een hele tijd in huis had maar niet wilde lezen, omdat ik alles na Legend of Suicide toch een minuscuul beetje tegen vond vallen, of omdat ik er te ongemakkelijk van werd. Ik heb een probleem met de verhalen van Vann die in de wildernis spelen — er is zo veel wildernis. Ik heb altijd het gevoel dat ik niet meer thuiskom, als ik zijn boeken lees.

Maar Aquarium speelt in de stad, en dat werkt voor mij. Ik ben nog niet over de helft, maar ik heb nu al buikpijn van het drama, zonder de extra leegte die ik voelde bij zijn eerdere boeken.

Ik weet nu wel dat ik het fout had toen ik het had over die father thingy. Het is een thingy met ouders, niet alleen met vaders, en dat geldt voor ons allebei. Ouders zijn de meest verschrikkelijke wezens die je je voor kan stellen.

Overigens was ik niet van plan fictie te lezen nu ik diep in het schrijfproces van boek 4 zit, maar ik whatsappte met een vriend die net Legend of a Suicide had gelezen en er danig ondersteboven van was en meteen Aquarium had aangeschaft. En toen begon het toch te jeuken. En nu weet ik dat ik ook vanavond niet zelf schrijf.

Ik zal later, als ik Aquarium helemaal uit heb, nog een verslagje doen (waarschijnlijk over hoe ik mijn polsen door wilde snijden toen ik het boek eenmaal dichtsloeg).

Geen reacties | Link | 29 juli 2015 | Categorie:

The Slang of Irvine Welsh

Geen reacties | Opgeslagen onder:

The Bizarre, Complicated Formula for Literary Fame

Geen reacties | Opgeslagen onder:

Underworld – Don Delillo

Neem geen schrijvers in uw vriendenkring. Schrijvers in uw vriendenkring hebben betekent: hun boeken moeten lezen. Die boeken hopen zich op, want ze komen allemaal tegelijk, weken vol presentaties in oktober en november, en dan liggen er weer 5, 6 boeken. Doe het niet.

15 jaar op de te-lezen-stapel

Op mijn te-lezen-stapel liggen Gustaaf P. en Philip H. nu een tijdje te zeuren, maar ik ben al maanden bezig in Underworld van Don Delillo. Op zich is dat a good thing, want ik heb dat boek al 15 jaar of langer op mijn te-lezen-stapel, en ik vind het een prestatie van mezelf dat ik zo’n boek dan toch nog pak. En wat blijkt: het is idioot goed.

800 pagina’s en steengoeie zinnen

Het heeft alleen wat problemen:

  • Het is meer dan 800 pagina’s dik
  • Iedere bladzijde staat vol met steengoeie zinnen.

Nu lijken dat luxeproblemen, want wat is er voor de lezer fijner dan een dik boek met goeie zinnen?
Nou, dat kan dus nog behoorlijk tegenvallen.

In een boek zitten

Als je al maanden een boek leest, wil je op een gegeven moment toch een beetje opschieten. Een boek waar je in zit (en ik zit erin) hoort bij een bepaalde periode, vind ik. Tijdens de vakantie zat ik heel erg in The Bone Clocks van David Mitchell, om maar een voorbeeld te noemen van inzitboek in combinatie met periode. Maandenlang in een boek zitten is, op een gegeven moment, een beetje slopend. Het is alsof je je vriendjes bankjesvoetbal ziet gaan spelen omdat ze verveeld zijn met verstoppertje, en jij zit nog achter de garage en je kan er pas vandaan als iemand je gebuut heeft.

450 bladzijden verder…

En opschieten in Underworld kan niet, door die goeie zinnen. Je kan niet door het boek snellen omdat je wil weten waar het heen gaat; de goeie zinnen maken het boek. Ik kan na 450 bladzijden nog steeds niet vertellen waar het over gaat.

Slopend.

Geen reacties | Link | 12 november 2014 | Categorie:

Chat Wars | n+1

Geen reacties | Opgeslagen onder:

‘A Reading List for the Month of Idleness’

Geen reacties | Opgeslagen onder:

Of anders

Geen reacties | Opgeslagen onder:

Cunning, clever and absolutely gripping

“June of the summer I was 15, my father ran off with some woman he loved more than us.”

We gaan bijna op vakantie, en we hebben allebei een stapeltje boeken klaar liggen, en ik begin het risico te lopen dat mijn stapeltje te hoog wordt. Maar ik denk dat ik dit boek er nog bij wil hebben. Het klinkt als een boek dat je alleen op vakantie kan lezen.
Boek gevonden via dit lijstje op Time.

De link: We Were Liars by E Lockhart review – cunning, clever and absolutely gripping | Books | The Guardian.

Geen reacties | Opgeslagen onder:

How Not To Write Your First Novel

Ik geef toe: ik heb Buzzfeed in mijn Feedly staan, en af en toe kijk ik erop als ik behoefte heb aan een foto’s van otters die pancakes aan het bakken zijn terwijl ze het alfabet boeren (gewoon feelgood, jeweettoch), maar vandaag stond er gewoon een mooie longread bovenaan.

My plan was to drive till I got to a suitably small town, a dot on a map somewhere, get a job in some unstrenuous service industry, fall in love with the local lonely librarian, and write my books.

De link: How Not To Write Your First Novel.

Geen reacties | Opgeslagen onder:

Draft no. 4

Geen reacties | Opgeslagen onder:

John Cheever’s Ossining House for Sale

Zak geld over? U kunt John Cheevers huis kopen. Newsweek:

Anyone who thinks American suburbia is boring doesn’t know the Westchester County of John Cheever. She does not know the mysteries of Shady Hill, nor the sorrows of gin. He has not gone swimming with Neddy Merrill, nor taken the 5:48 home with Blake.

Meteen een mooie introductie op het werk van den oude meester. Nee, wacht, laat ik eerlijk zijn: ik heb eigenlijk geen idee of het écht een oude meester is. Cheever is een schrijver die ik heel graag gelezen wil hebben. Zijn bundel verzamelde verhalen staat in mijn rijtje essentiële boeken, maar dat is een keiharde leugen — ik heb er hooguit twee verhalen in gelezen.

De link: John Cheever’s Ossining House for Sale.

Geen reacties | Opgeslagen onder:

De Groene leest The New Yorker

De Groene:

The New Yorker viert de lancering van haar nieuwe site met een groot cadeau: tijdelijke openstelling van haar schatrijke archief. Wij selecteerden vijf verhalen die de klasse en variatie van dit tijdschrift laten zien, stukken die ons bijbleven en inspireerden. Lees de verhalen deze zomer; het archief sluit weer in de herfst.

De link: De Groene leest The New Yorker: de beste verhalen die je deze zomer gratis kunt lezen – De Groene Amsterdammer.

Geen reacties | Opgeslagen onder:

Brief aan J.D. Salinger

Hee JD,

Ik heb altijd het idee gehad dat ik nog een keer bij je aan kon kloppen — dat je mij wel binnen zou laten dan. Idioot idee natuurlijk. Er lopen duizenden gekken rond zoals ik die altijd hebben gedacht dat je in hen wel een geestverwant zou zien, dat je hen niet weg zou jagen van je tuinpad. Hen. Ons.

Allemaal phonies.

Als je zelf boeken schrijft, vragen mensen wie dan jouw favoriete schrijvers zijn. Ik noemde jou altijd als derde of vierde in het rijtje, een beetje verontschuldigend, omdat iedere gek en zijn moeder jou als favoriete schrijver had. Maar jij bent de enige schrijver van wie aanwijsbare sporen terug te vinden bij mij. Ik vond de badkamerscene in The Catcher altijd zo mooi, en die in Franny & Zooey, met Zooey in het bad die die brief leest — nou ja, ik heb in m’n tweede boek ook een badkamerscene geschreven, en die was een beetje voor jou.

Voor jou — het was natuurlijk uitgesloten dat je het ooit zou lezen; er loopt in Engeland wel een agent rond die ooit z’n best heeft gedaan mij daar vertaald te krijgen, maar de enige vertaling die ik tot nu toe heb, is in het Servo-Kroatisch (een kort verhaal maar hoor, niet een heel boek of zo). Maar misschien schrijf je daar wel een beetje voor, in de hoop dat je helden je ooit eens lezen en er iets aardigs over willen zeggen.

Dat is best wel phony, ja. Je moet voor jezelf schrijven, of voor die dikke dame.
Was het nou een dikke dame?
Ik weet het niet meer.
Ik ben ook een waardeloze fan. Jij hebt boeken geschreven waar je je leven omheen kunt bouwen. Bakken vol met wijsheid en het is allemaal zo mooi om te lezen, en ik ben vergeten wat je precies hebt gezegd.

Wat ik wel van je geleerd heb: je hoeft niet tijdloos te zijn. Als je jong bent en denkt dat je geweldige boeken gaat schrijven, heb je het idee dat je voor de eeuwigheid schrijft, en dat je daarom niet kan vertellen over Bassie en Adriaan, want Bassie en Adriaan zijn straks vergeten. Maar als je de Catcher leest, zie je dat ie helemaal volstaat met namen van mensen die niemand meer kent. En dat is geweldig, eigenlijk. Je boeken zijn helemaal jaren 40/50, en volledig, volledig tijdloos.

Ik ga je vanavond herlezen. Beginnen met de Catcher, en daarna je andere drie boeken. Een paar weken die goeie ouwe JD. Heel phony, ja, om dat nu te doen, maar je kan er niets meer van zeggen.

Niemand weet nog of je door hebt geschreven. Of je tien of twintig boeken in een kist hebt liggen. Ik weet niet of ik dat zou willen, nog tien of twintig boeken van jou. Wat je hebt geschreven klopt nu zo heel erg.

Ik hoop dat je een beetje gelukkig bent geweest. Je wilde niets met niemand te maken hebben, en ik weet niet hoe erg je dat in de weg heeft gezeten. Misschien was je boos op de wereld, en dat mocht — als je maar niet boos op jezelf was.

Je bent m’n held, goeie ouwe JD, en je bent belangrijk voor me geweest. Dankjewel daarvoor. Als iemand nog eens vraagt wie mijn favoriete schrijvers zijn, noem ik jou als eerste, want dat verdien je. Fuck iedere gek en z’n moeder maar.

W.

Geen reacties | Link | 29 januari 2010 | Categorie: